​​🔬 QUTURISH (GIDROFOBIYA) – Shifokorlar uchun qisqa ma’lumot Quturish — issiq qonli hayvonlarda uchraydigan, odamga asosan quturmagan hayvonning tishlashi yoki so‘lagi orqali yuqadigan, markaziy asab tizimini og‘ir zararlovchi va deyarli har doim o‘lim bilan yakunlanadigan xavfli zoonoz infeksiyadir. 🧬 Etiologiyasi Qo‘zg‘atuvchi: RNA tutuvchi, Rabdoviridae, Lyssavirus avlodiga mansub neyro trop virus. Tashqi muhitga chidamsiz, issiqlik, xloramin, lizol uni tezda yo‘q qiladi. S- va V-antigenlarga ega → immunitet shakllanishida muhim. 🦊 Epidemiologiyasi Quturishning 2 turi mavjud: Tabiiy turi — bo‘ri, chiyabo‘ri, tulki, manгуст, ko‘rshapalaklar orasida. Shahar turi — asosan it va mushuklar orqali tarqaladi. Odamlarga yuqish yo‘llari: 90% — tishlash, 10% — so‘lak tushishi, Kamdan kam — tirnash yoki zararlangan teriga so‘lak tegishi. 📜 Tarixiy ma’lumot Quturish eng qadimgi kasalliklardan biri — u haqda Aristotel, Ibn Sino, Gippokrat yozib qoldirgan. 1885 yilda Lui Paster birinchi bo‘lib quturishga qarshi vaksina yaratdi va 9 yoshli Jozef Maysternni hayotini saqlab qoldi. ⚠️ Muhim! Quturish alomatlari boshlanganidan so‘ng davosi yo‘q. Shuning uchun har qanday tishlashdan keyin tezkor antirabik yordam (yuvish + emlash) — yagona himoya chorasidir.